• BIST 110.418
  • Altın 328,940
  • Dolar 6,1779
  • Euro 6,7870
  • Aksaray 7 °C
  • Konya 5 °C
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 10 °C

Ahlaklı olup olmadığını nasıl anlarsın?

Hacı Ahmet Ünlü

Seyyid Şerif Cürcanî rahimehullah et-Ta‘rîfât adlı kıymetli eserinde Ahlâkı şöyle tarif etmiştir:
Ahlak nefiste köklü bir şekilde yer etmiş bir durumdur ki (insanın tüm) eylem ve davranışları herhangi bir düşünmeye ihtiyaç duymaksızın kendiliğinden ve kolaylıkla ondan meydana gelir (Sf: 113)
Bu tarifte bizim dikkatimizi çeken ve anlaşıldığında birçok problemi halledeceğini düşündüğümüz en önemli nokta, ahlaki fiillerin herhangi bir düşünmeye ihtiyaç duymaksızın “KENDİLİĞİNDEN” ve “KOLAYLIKLA” meydana geliyor olabilmesidir.
Bu, ahlakın belki de en önemli esasıdır. Yani ahlaka taalluk eden bir fiil eğer insan tarafından kolaylıkla yapılabiliyorsa, o insan o ahlakla bezenmiş, o ahlaka sahip olmuş demektir. Veya diğer bir deyişle o ahlak onda artık sübut bulmuş, kökleşmiştir.
Bu, güzel ahlak için de kötü ahlak için de geçerli bir durumdur.
Yani bir insan kendisini öfkelendirecek bir durumla karşı karşıya kaldığında KOLAYLIKLA ve nefsini hiç zorlamadan tahammül gösterebiliyor ve öfkenin gerektirdiği davranışları sergilemiyorsa, o insan sabır ahlâkına sahip demektir.
Ve yine bir insan örneğin KOLAYLIKLA malından harcama yapabiliyor ve bu noktada hiç düşünmeden adım atabiliyorsa, o insan İslam Şeriatı’nın övdüğü “cömertlik ahlakına” sahip demektir. Velev ki yaptığı harcama çok az olsa ya da imkansızlıklar nedeniyle hiç harcama yapamasa bile
Buna mukabil bir insan, sinirlenmeyi ve gazabı gerekli kılan bir durumla karşı karşıya kaldığında öfkesine sahip olamıyor, kızıyor, bağırıyor çağırıyor ya da ZORAKİ ÖFKESİNİ KONTROL ALTINA ALABİLİYORSA bu insan da İslam Şeriatı’nın kötülediği öfke ahlakına sahiptir sabırlı değildir. Velev ki ara ara bazı olaylara sabır ve tahammül gösterse bile
Ve yine bir insan harcama yapması gerekli ve zaruri olan durumlarda nefsi ile sıkı bir mücadele yaşıyor, bin bir hesabın peşinde koşuyor ve iç dünyasında sürekli git-geller yaşayarak ZORAKİ malından bir şeyler verebiliyorsa, o insan İslam Şeriatı’nın zemmettiği “cimrilik ahlakına” sahip demektir cömert değildir. Velev ki ara sıra harcamalar yapsa, velev ki dış görünüşüyle cömertmiş imajı verse bile
Bir şeyin bir insanda ahlak haline dönüşmüş olabilmesi için artık onu kolaylıkla yapabiliyor olması şarttır. Zorlukla yapılan şeylerin o ahlakla alakası yoktur. Şimdi gelin, kısaca bir muhasebe yapalım. Örneğin
Birileri zulme maruz kaldığında hemen tepki verebiliyor musunuz?
Bir yetimi, bir mazlumu, bir cılız hayvanı gördüğünüzde acıma duygularınızın galeyana gelmesinden ötürü sözcükler boğazınızda düğümleniyor, gözyaşlarınız göz kapağından dışarı fırlamak için sizi zorluyor mu?

İnsanların birisinin hakkını yiyip hukukunu çiğnediğini gördüğünüzde, tükürüğünüzü yutkunmakta zorlanıyor musunuz?
Birileri zalimlik ettiğinde hemen karşılarına dikilebiliyor musunuz?
Birileri bilmeden hakkınıza tecavüz ettiğinde veya istemeden saygısızlık yaptığında gereğini yapmaya gücünüz yettiği halde affedebiliyor musunuz?
Eşinizin, dostunuzun, akrabalarınızın eziyetlerine tahammül gösterebiliyor musunuz?
Öfkelendiğinizde hemen sinirinizi kontrol altına alıp sabredebiliyor musunuz?
Ailenize, çoluk-çocuğunuza, akraba ve komşularınıza kolaylıkla izzet-i ikramda bulunabiliyor musunuz?
İffetsiz görüntüler gördüğünüzde hayanız müsaade etmediğinden hemen yüzünüzü çevirebiliyor musunuz?
Ahlaksızca teklifler sunulduğunda hiç düşünmeden “hayır” deyip reddedebiliyor musunuz?
Yalan söylemeniz istendiğinde bir an bile beklemeden “asla” diyebiliyor musunuz?
Birileri küfredip sövdüğünde utancınızdan dolayı karşı koyabiliyor veya o ortamı hemen terk edebiliyor musunuz?
En zor anlarda dahi doğru söylemeyi adet edinmiş misiniz?
Kardeşlerinize her daim tebessüm atmayı becerebiliyor musunuz?
İyilik yapıldığında kolaylıkla teşekkür edebiliyor musunuz?
İnsanlara tevazu ile davranabiliyor musunuz?
Hak sahiplerine haklarını bir an olsun tereddüt etmeden iade edebiliyor musun?
En yakınınız bile olsa adaletle karar vermeyi becerebiliyor musunuz?
Eğer tüm bunlara “evet” diyebiliyorsanız, siz üstün ahlak sahibi bir insansınız. Cevaplarınız hayır ise düşük ahlak sahibi bir insansınız. Bir kısmına “evet”, bir kısmına “hayır” diyorsanız, ahlakınızda kusurlar ve eksiklikler var demektir. Bu durumda antrenmanlarla kendinizi düzeltmeniz gerekmektedir.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2010 Aksaray Medya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.